بکسوات کلاچ دقیقاً یعنی چه؟
وظیفه کلاچ پیوند دادن میل‌لنگ انجین به شفت ورودی گیربکس است. در کلاچ‌های چندصفحه‌ای روغنی، مجموعه‌ای از صفحات فیبری (اصطکاکی) و صفحات فولادی با نیروی فنرهای کلاچ به یکدیگر فشرده می‌شوند. اگر اصطکاک لازم به دلیل ساییدگی فیبرها، ضعیف شدن فنرها یا روغن نامناسب از بین برود، صفحات روی هم لیز می‌خورند. به این حالت اصطلاحاً بکسوات کلاچ یا گاز هرز خوردن می‌گویند.
نشانه‌های بارز خرابی و لغزش کلاچ
- پرش ناگهانی دور موتور در شتاب‌گیری: به‌ویژه در دندههای سبک (۳ و ۴ و ۵) هنگام سبقت‌گیری.
- ضعف شدید در شیب‌ها و با ترک‌نشین: موتور در کفی خوب راه می‌رود اما به محض رسیدن به سربالایی یا سوار شدن دو نفر، جان موتور گرفته میشود.
- بوی تند سوختگی لنت: پس از چند دقیقه ترافیک سنگین یا رانندگی پرگاز، بوی لنت سوخته از پوسته انجین حس میشود.
- داغ شدن غیرعادی درپوش کلاچ: حرارت ناشی از اصطکاک هرز به شدت بالا می‌رود و به روغن موتور آسیب می‌زند.
- تغییر رنگ روغن به تیرگی شدید: لنت‌های سوخته به شکل دوده سیاه وارد روغن موتور می‌شوند.
دلایل اصلی گاز هرز خوردن موتور
۱. رگلاژ نبودن سیم کلاچ (ساده‌ترین و شایع‌ترین علت)
اگر پیچ رگلاژ کنار دسته یا روی انجین بیش از حد سفت کشیده شده باشد، فنرهای کلاچ فرصت فشردن کامل صفحات را پیدا نمی‌کنند. تنظیم خلاصی ۲ میلی‌متری دسته کلاچ اولین کاری است که باید انجام شود.
۲. استفاده از روغن موتور غیراستاندارد (فاقد JASO MA2)
کلاچ ۹۰ درصد موتورسیکلت‌ها «کلاچ خیس» (غوطه‌ور در روغن انجین) است. اگر به اشتباه روغن مخصوص خودرو داخل موتور بریزید، افزودنی‌های ضدسایش (Moly) روی فیبرهای کلاچ رسوب کرده و باعث لیز خوردن دائمی صفحات می‌شوند. همیشه باید از روغن دارای استاندارد رسمی JASO MA یا MA2 استفاده شود.
۳. اتمام ضخامت گوشت صفحات اصطکاکی
فیبرهای صفحه کلاچ قطعات مصرفی هستند. با کارکرد طولانی، لنتها نازک شده و به ضخامت بحرانی می‌رسند.
۴. خستگی و ضعیف شدن فنرهای کلاچ
فنرهای فشاری کلاچ بر اثر حرارت مداوم خاصیت ارتجاعی خود را از دست می‌دهند و نمی‌توانند صفحات را محکم به هم بچسبانند. در زمان تعویض صفحه، حتماً ارتفاع آزاد فنرها باید با کولیس اندازه‌گیری شود.
۵. پله‌کردن لبه‌های چهارشاخ و سبد کلاچ
جا افتادن دندانه‌های صفحه روی پوسته آلومینیومی چهارشاخ باعث گیر کردن صفحات در یکدیگر و عدم درگیری یکنواخت میشود.
اشتباهاتی که عمر کلاچ را به یک‌سوم کاهش می‌دهد
- نیم‌کلاچ نگه داشتن مداوم در ترافیک یا پشت چراغ: کلاچ برای لحظه تعویض دنده است، نه تکیه‌گاه دست در تمام طول رانندگی!
- شروع حرکت با گاز هرز و دور موتور ۵۰۰۰ به بالا: این حرکت بیشترین اصطکاک سایشی و دمایی را ایجاد میکند.
- حمل بار نامتعارف یا حرکت با دنده مرده در شیب‌های تند.
خدمات تخصصی کلاچ در موتو۶۸ کرج
در کارگاه موتو۶۸:
- ابتدا سیم و خلاصی اهرم به طور دقیق رگلاژ میشود تا اگر مشکل با رگلاژ ساده برطرف میشود، هزینه بیهوده قطعه متحمل نشوید.
- در صورت نیاز به باز کردن، درب کلاچ با دقت باز شده و ضخامت تک‌تک صفحات با میکرومتر و تختی صفحات فلزی با شیشه و فیلر سنجیده میشود.
- در صورت فرسودگی، صفحات اورجینال جایگزین شده، پیچ‌های چهارشاخ با ترکمتر استاندارد بسته می‌شوند و روغن مناسب استاندارد JASO MA2 تزریق می‌گردد.
